Phải cố tìm cho được cái thứ tương sảm xuất bằng phương pháp thủ công ở chính Nam Đàn Xứ Nghệ mới là sành điệu ăn nhứt, kể cả những thứ tương làm ở những vùng giáp ranh đều chẳng ngon bằng, cứ y như trái bưởi đoan hùng thì phải đúng ở làng chí đám mới là ngon nhất.
Biết nói làm sao khi thứ tương nam đàn nổi tiếng như vậy, đâu có phải là huyện đồng hương mới khen ngợi nhau. Cái điều bí ẩn chính là tương nam đàn khi làm thường để cả hột đỗ chứ không được nghiền nhuyễn như tương bần hưng yên.
Tương Nam Đàn có đủ hai loại: Mặn và Ngọt, tương mặn dùng để ăn hàng ngày, còn tương ngọt làm ở những chĩnh nhỏ chủ yếu dùng để đãi khách hoặc làm quà biếu. Một điều bí ấn đã được khám phá là tương nam đàn làm bằng đỗ tương xuân hè được người dân trồng trên chính đất nam đàn và chịu ảnh hưởng khí hậu nghệ an giống như như chè tân cương ở thái nguyên hay bưởi phúc trạch vậy.
Trong chai tương nam đàn có tới ba tầng khác nhau nếu nhìn từ bên ngoài. Đầu tiên là tầng trên cùng là đậu hạt mới chỉ được đập vỡ làm đôi tiếp theo là tầng giữa là nước tương có màu hổ phách và tầng cuối cùng là mốc tương có màu vàng thẫm.
Thanh chương liền kề với nam đàn và cùng có truyền thống làm tương nên có câu hát ví xưa " Tương rộ mà nấu cá lường, càng thơm càng mặn tình trường em ơi". Ở hai huyện Thanh Chương hay Nam Đàn thỉnh thoảng lại có những cô gái làm nhứt xứ nghệ nổi tiếng. Có một thời ở Nam Đàn người ta thường hát khen một người con gái bán nhút tương ngon nhất trong vùng rằng " Ai hay tương ngọt nhút chua thì ghé hang O Nại nữa mà mua ít nhiều". Nhưng O Nại bây giờ thì không còn O Nại nữa mà đi lấy chồng xa nhưng Thanh Chương thì vẫn còn đặc sản của vùng là nhút và Nam Đàn thì vẫn còn tương. Cả hai miếng ngon đất Nghệ được truyền từ đời này đến đời khác.
Các bạn có thể xem thêm món ngon mỗi ngày dễ làm tại monanngonnhat.com